Mammografia należy do najważniejszych badań profilaktycznych w kierunku raka piersi. Jest bezpłatna, nie wymaga skierowania, a mimo to wciąż wiele kobiet nie korzysta z możliwości regularnego badania. Powody są różne – od lęku przed diagnozą i dyskomfortem związanym z badaniem, przez brak czasu, aż po przekonanie, że skoro nic nie boli, nie ma potrzeby się badać.

To właśnie brak objawów jest jednak jednym z najważniejszych argumentów za profilaktyką. Mammografia pozwala wykryć zmiany, które nie dają jeszcze żadnych wyraźnych sygnałów i nie są możliwe do wyczucia podczas samobadania. W przypadku chorób nowotworowych wcześniejsze wykrycie zmian daje większe możliwości skutecznego leczenia.

W Polsce w ramach programu profilaktyki raka piersi z bezpłatnej mammografii mogą korzystać kobiety w wieku 45–74 lat. Badanie wykonywane jest co dwa lata, a w określonych grupach pacjentek, m.in. po leczeniu raka piersi, częściej. Nie jest potrzebne skierowanie – na badanie można zgłosić się samodzielnie. Program realizowany jest zarówno w placówkach stacjonarnych, jak i w mammobusach.

Jedną z barier pozostaje obawa przed samym badaniem. Mammografia wiąże się z uciskiem piersi, który może być nieprzyjemny, ale jest konieczny do uzyskania odpowiedniej jakości obrazu. Dyskomfort trwa krótko, natomiast korzyść z badania może mieć znaczenie dla zdrowia na wiele lat. Kolejnym powodem unikania mammografii jest lęk przed wynikiem. Warto jednak pamiętać, że nie każda wykryta zmiana oznacza raka. Jeśli wynik wymaga dalszego wyjaśnienia, pacjentka kierowana jest na pogłębioną diagnostykę. Celem badań przesiewowych jest właśnie wykrywanie nieprawidłowości na możliwie wczesnym etapie.

Mammografia nie zastępuje również obserwowania własnego ciała. Zmiana kształtu lub wyglądu piersi, wciągnięcie brodawki, zmiany skóry, nietypowa wydzielina czy wyczuwalny guzek powinny skłonić do konsultacji lekarskiej niezależnie od wieku i wyniku ostatniego badania profilaktycznego. Profilaktyka nie jest badaniem wykonywanym dlatego, że podejrzewamy chorobę. To sposób, by sprawdzić stan zdrowia wtedy, gdy czujemy się dobrze. W przypadku raka piersi taka decyzja może mieć szczególne znaczenie – wczesne wykrycie choroby zwiększa możliwości leczenia i poprawia rokowanie.

Dlatego jeśli kwalifikujemy się do programu, warto nie odkładać mammografii na później. Kilka minut badania może dać coś znacznie ważniejszego – wiedzę o własnym zdrowiu i szansę na odpowiednio wczesną reakcję.

Źródło: PAP Zdrowie, „Mammografia – bezpłatne badanie na wagę życia. Dlaczego kobiety wciąż jej unikają?”.

Fot. Pexels