Rozpoczyna się sezon szczepień przeciwko grypie 2026/2027. Choć w Polsce systematycznie zwiększa się dostępność szczepień – między innymi dzięki refundacji oraz możliwości szczepienia w aptekach – eksperci zwracają uwagę, że nadal zbyt mała część społeczeństwa korzysta z tej formy profilaktyki. Szczególnie niepokojąca pozostaje sytuacja osób starszych, dla których grypa może wiązać się z ciężkim przebiegiem i powikłaniami.

W sezonie 2025/2026 przeciwko grypie zaszczepiło się około 2,3 mln Polaków. To o ponad pół miliona więcej niż sezon wcześniej, jednak nadal zaledwie około 6 proc. populacji. Jeszcze wyraźniej problem widać w grupie osób po 65. roku życia – w minionym sezonie zaszczepiło się mniej niż 16 proc. seniorów. Dla porównania, w Danii i Wielkiej Brytanii poziom wyszczepienia tej grupy sięga 78 proc., w Irlandii 76 proc., a w Portugalii 72 proc.

Jak podkreślają eksperci, znaczenie szczepień w tej grupie wynika przede wszystkim z ryzyka ciężkiego przebiegu grypy i jej powikłań. Zakażenie może torować drogę kolejnym infekcjom, a jego konsekwencje mogą obejmować m.in. powikłania sercowo-naczyniowe. Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że celem powinno być zaszczepienie co najmniej 75 proc. osób po 65. roku życia.

Jednocześnie zmieniają się warunki dostępu do szczepień. W Polsce działa już około 2,5 tys. aptek, w których można się zaszczepić, a podczas jednej wizyty możliwe jest wykonanie szczepień przeciwko kilku chorobom. Rozszerzana jest również refundacja szczepień przeciwko grypie, RSV czy półpaścowi. Eksperci zwracają jednak uwagę, że sama dostępność nie wystarczy. Potrzebna jest prosta ścieżka dla pacjenta, jasna rekomendacja i możliwość wykonania szczepienia przy okazji kontaktu z systemem ochrony zdrowia.

Istotnym problemem pozostaje także organizacja szczepień w POZ. Obecnie w przypadku szczepienia zalecanego pacjent musi często najpierw uzyskać kwalifikację i receptę, następnie odebrać preparat w aptece i ponownie zgłosić się do placówki. Zdaniem ekspertów procedura ta powinna zostać uproszczona, m.in. poprzez zapewnienie dostępności szczepionek bezpośrednio w placówkach POZ.

W sezonie 2026/2027 szczepienia przeciwko grypie pozostają bezpłatne dla osób po 65. roku życia oraz dzieci i młodzieży od 6. miesiąca do 18. roku życia. Dla osób w wieku 18–64 lat obowiązuje 50-procentowa refundacja. W przypadku osób po 60. roku życia eksperci zwracają również uwagę na szczepionki wysokodawkowe, które zapewniają silniejszą odpowiedź immunologiczną, choć obecnie są objęte jedynie częściową refundacją.

Zwiększenie wyszczepialności przeciwko grypie pozostaje jednym z istotnych wyzwań przed kolejnym sezonem infekcyjnym. Jak wskazują eksperci, Polska ma dziś więcej narzędzi umożliwiających prowadzenie skutecznej profilaktyki. Kolejnym krokiem powinno być takie zorganizowanie systemu, aby pacjent mógł z tych możliwości łatwo i rzeczywiście skorzystać.

Źródło: PAP Nauka w Polsce, „Eksperci: musimy zwiększyć wyszczepialność przeciwko grypie”.