Wymiana materiału genetycznego między bakteriami to kluczowy mechanizm dla powstawania oporności na antybiotyki i zdolności bakterii do wywoływania chorób. Naukowcy szukają najsłabszego ogniwa genetycznego bakterii by tworzyć precyzyjne terapie.

Prof. Iwona Mruk, biolog molekularny i genetyk mikroorganizmów z Katedry Mikrobiologii Uniwersytetu Gdańskiego zajmuje się sieciami genetycznymi bakterii, czyli złożonymi systemami regulującymi ekspresję genów i w konsekwencji przetrwanie mikroorganizmów.

– Od lat badam horyzontalny przepływ genów, czyli wymianę materiału genetycznego między bakteriami. To mechanizm kluczowy dla powstawania oporności na antybiotyki i zdolności bakterii do wywoływania chorób – tłumaczy.

Jej obecne badania koncentrują się na zrozumieniu funkcjonowania sieci genetycznych bakterii, od czego zależy włączanie, bądź wyciszanie poszczególnych genów w zależności od warunków środowiskowych.

Badaczka podkreśla, że interesuje ją zwłaszcza kontrola sieci przez cząsteczki regulatorowe, takie jak małe białka wiążące DNA, zwane czynnikami transkrypcyjnymi.

– Chcę znaleźć najsłabsze ogniwa genetyczne bakterii, by stworzyć precyzyjne terapie antybakteryjne – zapowiedziała prof. Iwona Mruk, która dzięki stypendium spędzi kilka tygodni w laboratorium prof. Jamesa Galagana w Bostonie, światowego eksperta w biologii systemowej i bioinżynierii.

Badaczka zwraca uwagę na plastyczność genetyczną bakterii – ich zdolność do szybkiej reorganizacji genomu poprzez przyjmowanie DNA z otoczenia, od innych bakterii lub wirusów. – Dzięki temu bakterie mogą adaptować się do nowych warunków, nawet w bardzo niekorzystnym środowisku, co sprzyja rozwojowi oporności na antybiotyki i może zwiększać potencjał chorobotwórczy niektórych szczepów – dodaje.

Więcej o interdyscyplinarnym projekcie badawczym w serwisie Nauka w Polsce – naukawpolsce.pl.

(oprac. jkg)

Fot. Pixabay/kropekk_pl