W praktyce medycznej uwaga w stosunku do najmłodszych dzieci częściej koncentruje się na ich rozwoju ruchowym i fizjologicznym – zauważa autorka badań zdrowia psychicznego niemowląt.

– Doświadczenia z pierwszego roku życia mają większy i bardziej długotrwały wpływ na rozwój człowieka niż podobne doznania w późniejszych etapach – uważa dr Anna Brandt-Salmeri z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, która bada zdrowie psychiczne niemowląt.

– Pierwszy rok życia to czas specyficzny i złożony. Ten etap sprzyja niezwykle dynamicznemu rozwojowi emocjonalnemu i społecznemu, ale też czyni rozwijający się układ nerwowy szczególnie wrażliwym na szkodliwe czynniki, na przykład infekcje, wady metaboliczne albo urazy. Zagrożeniem dla rozwoju niemowlęcia mogą być też niekorzystne warunki środowiskowe, takie jak na przykład niewłaściwa opieka, deprywacja sensoryczna, a nawet przewlekły stres rodziców, który może wiązać się z obniżoną wrażliwością opiekuna na sygnały wysyłane przez dziecko – wyjaśnia badaczka, która chce zaadaptować do polskich warunków m.in. dwa powszechnie stosowane w Europie Zachodniej narzędzia: Kopenhaski Skrining Zdrowia Psychicznego Niemowląt (Copenhagen Infant Mental Health Screening, CIMHS) i Alarmową Skalę Dystresu Niemowląt (Alarm Distress Baby Scale, ADBB).

CIMHS to wywiad, w ramach którego zbierane są informacje m.in. o śnie, karmieniu, wyrażaniu emocji, rozwoju poznawczym i językowym oraz relacjach z opiekunem. Skrining kopenhaski może być stosowany przez specjalistów pracujących we wczesnej interwencji, m.in. w poradniach, jako metoda umożliwiająca wskazanie potencjalnych obszarów ryzyka w zdrowiu psychicznym.

Z kolei opracowana we Francji ADBB jest przeznaczona do obserwacji oznak wycofania społecznego, które mogą wskazywać na niewielkie trudności komunikacyjne dziecka lub być wczesnym sygnałem poważniejszych problemów. Test składa się z ośmiu kategorii, specjaliści oceniają m.in. kontakt wzrokowy, wokalizacje i ogólną aktywność dziecka.

Więcej o projekcie „Bobas”, gdzie szukać informacji na jego temat i jak wziąć w nim udział – w serwisie Nauka w Polsce – naukawpolsce.pl.

(oprac. jkg)

Fot. Pixabay